Ontleden

Ontleden – weet u het nog?

Waarschijnlijk is het alweer een tijd geleden dat u het ontleden op school hebt geleerd. De kans is aanwezig dat u een deel ervan alweer vergeten bent. Niet alle regels kunnen wij u vertellen, dat is iets te veelomvattend. Maar de basisregels leest u hieronder.

ontledenRedekundig of taalkundig ontleden

Voordat we starten met het opsommen van verschillende regels, is het verstandig eerst een keuze te maken tussen redekundig en taalkundig ontleden. Daarin zit een wezenlijk verschil.

Bij het redekundig ontleden gaan we een zin opdelen in stukken. Elk stuk of zinsdeel heeft een bepaalde functie in een zin. Bij taalkundig ontleden hebben we het echter meer over het woordsoort. Dat klinkt verwarrend, maar dat is het niet. Kijk maar naar de volgende voorbeeldzin: “Premier Rutte heeft voor haar een mooie bos bloemen gekocht.”

Als we de voorbeeldzin redekundig ontleden, dan komen we tot de volgende conclusie:

  • premier Rutte = onderwerp
  • heeft = persoonsvorm
  • voor haar = belanghebbend voorwerp
  • heeft gekocht = werkwoordelijk gezegde
  • een mooie bos bloemen = lijdend voorwerp

Echter, als we de voorbeeldzin juist taalkundig ontleden, komen we tot het volgende:

  • heeft = hulpwerkwoord
  • voor = voorzetsel
  • haar = persoonlijk voornaamwoord
  • een = lidwoord
  • mooie = bijvoeglijk naamwoord
  • bos = zelfstandig naamwoord
  • bloemen = zelfstandig naamwoord
  • gekocht = zelfstandig werkwoord

 

Probeer het eens! Gratis correctie van je teksten (tot 500 woorden)!

 

Wij hopen dat het verschil tussen beide varianten inmiddels duidelijk is. Hebt u nog meer specifieke vragen over spelling en grammatica, laat het ons dan weten. Wij helpen u er graag mee. Ook kunt u een kijkje nemen bij de andere pagina’s waarin we uitleg geven over bepaalde taalkwesties van het Nederlands. Mocht het dan alsnog niet duidelijk zijn, maak dan gebruik van het contactformulier en stel uw vraag. De Schrijfdokter volgt de regels van het Genootschap Onze Taal. Dat is de organisatie die jaarlijks het Groot Dictee der Nederlandse Taal corrigeert.