Categoriearchief: group1

Apenstaartje of apestaartje

Ape(n)staartje met of zonder n

Iedereen kent het teken @, oftewel het apenstaartje. Of moet je in dit geval apestaartje schrijven? Daar zijn de verschillende autoriteiten op het gebied van taal het niet volledig over eens.

Als je puur en alleen kijkt naar de spellingsregels rond het wel of niet gebruiken van de tussen-n, dan kom je uit op apenstaartje. Dat is omdat je een tussen-n gebruikt als het eerste deel van de samenstelling slechts een meervoud heeft op -en. Denk daarbij aan boekenkast, prullenbak en beddengoed. Bij een woord als groente, waarbij het meervoud zowel groentes als groenten kan zijn, krijg je geen -n. Aap heeft als meervoud apen, niet aaps of apes, dus krijg je een tussen-n. Het klinkt zo simpel.

Toch zijn er spellingsinstanties die naast de officiële regel ook apestaartje goedkeuren. De beredenering daarachter is dat het woord apenstaartje inmiddels een vaste uitdrukking is geworden, een vaste combinatie die niet per se letterlijk verwijst naar het staartje van een aap. Doordat het hier niet letterlijk is genomen, zou je dus kunnen beredeneren dat de officiële regel niet hoeft te gelden. Toch geven ook deze instanties aan dat apenstaartje niet alleen de regels volgt, maar ook het meest wordt gebruikt.

Dat er bij apenstaartje niet letterlijk wordt uitgegaan van de staart van een aap zie je ook aan de termen voor het teken in andere talen. Er zijn talen waarin ook het beeld van de aap wordt gebruikt. In het Bulgaars zeggen ze majmunsko a, wat “aapje a” betekent en in het Fins apinanhäntä: “apenstaart”. Andere dieren worden ook veelvuldig aangehaald:

  • Italiaans: chiocciola oftewel “slak”
  • Thais: ai tua yukyu oftewel “wiebelend wormpje”
  • Deens: grishale oftewel “varkensstaart”
  • Grieks: papáki, oftewel “eendje”

Al met al valt er wel iets voor te zeggen om de tussen-n weg te laten – als je het eens bent met de niet-letterlijke betekenis. Wil je het volgens de regels doen, dan blijft die tussen-n noodzakelijk.

apenstaartje of apestaartje

Heb je vaker een vraag over de schrijfwijze van een woord of een zin? Stel deze vraag gerust aan De Schrijfdokter. Heb je echter een opdracht en wil je graag weten wat de kosten zijn, gebruik dan het offerteformulier. Wat betreft de spelling en grammatica houden wij de regels aan van het Genootschap Onze Taal in Den Haag.

Dank je wel of dankjewel

Welke is correct – dank je wel of dankjewel

Denk jij dat op deze zoekwoorden vaak wordt gezocht? Ik zal je verrassen. Op de zoekwoorden dank je wel of dankjewel is in 2020 het vaakst gezocht van alle taalvragen die er maar bestaan. Dat is opmerkelijk. Vooral omdat beide varianten correct zijn en je het dus eigenlijk niet fout kunt schrijven.

Beste variant is dank je wel

Ieder heeft zo zijn favoriete schrijfwijze. Dat geldt ook voor bijvoorbeeld het Genootschap Onze Taal in Den Haag. Deze organisatie keurt beide varianten goed, maar heeft wel degelijk een voorkeur voor de schrijfwijze inclusief de spaties, dank je wel dus. Echter, zij vinden het alternatief van dankjewel goed te verdedigen, stellen zij zelf op hun website.

Waarom toch dankjewel

Het verschil in betekenis tussen beide schrijfwijzen is er wel degelijk. Maar als je ze door elkaar gebruikt, zal het je nimmer kwalijk worden genomen. Kijken we naar de schrijfwijze dankjewel, dan kunnen we concluderen dat het hier om een zogenaamd tussenwerpsel gaat. Zo noemen we dat nou eenmaal. De drie woorden zijn opgegaan in één geheel. Zo’n zelfde constructie zie je bijvoorbeeld terug bij alsjeblieft. Ook hier betreft het een algemeen geaccepteerde schrijfwijze die eigenlijk bestaat uit meerdere woorden.

Bij de variant met de spaties spreken we niet over één samengesteld woord, maar betreft het eigenlijk een korte zin, namelijk: dank u wel of dank je wel. Bij een andere variant – namelijk dankjulliewel – wordt het al wat lastiger. Niettemin vindt het Genootschap Onze Taal deze schrijfwijze nog steeds correct. Maar op de een of andere manier voelt het niet lekker om dankjulliewel aan elkaar te schrijven. Ondanks dat het correct is, ziet het er eigenlijk niet uit.

dankjewel of dank je wel

Dank u, dank je en dank jullie

Op het moment dat je de bovenstaande varianten schrijft zonder het woordje wel, dan kan de schrijfwijze zonder spatie niet meer als correct worden beschouwd.

Relaxt of relaxed

Is het relaxt of relaxed?

Relaxt of relaxed kunnen beide. Het is dan echter wel afhankelijk van de manier waarop je het woord wilt gebruiken. De vraag is of je het in de zin gaat gebruiken als een bijwoord of als een zogenaamd onverbogen bijvoeglijk naamwoord.

We geven je ter verduidelijking een paar voorbeelden:

    • “Hij is echt een relaxed persoon.” (wel een bijvoeglijk naamwoord, maar niet verbogen)
    • “Ik vind dit restaurant buitengewoon relaxed.” (wel een bijvoeglijk naamwoord, maar niet verbogen)
    • “Jullie waren zeer relaxed nadat het hoge woord eruit was.” (hier is het een bijwoord)
    • “Ik vond je niet zo relaxed toen je op dat podium stond.” (hier is het een bijwoord)

Op het moment dat het een verbogen vorm van het bijvoeglijk naamwoord betreft, komt ineens de andere vorm met de letter t om de hoek kijken. Ook hiervan geven we een paar voorbeelden:

      • “Sjaak is een relaxte kerel, zeg!”
      • “Dit is toch wel de meest relaxte vakantiedag van allemaal.”

Houd er rekening meer dat wanneer we het hebben over het werkwoord relaxen bovenstaande theorie niet opgaat. Bij het vervoegen van het werkwoord relaxen krijg je weer andere uitgangen, zoals:

      • Ik relax of ik relaxte
      • Jij relaxt of jij relaxte
      • Hij relaxt of hij relaxte
      • Wij relaxen of wij relaxten
      • Jullie relaxen of jullie relaxten
      • Zij relaxen of zij relaxten

relaxt of relaxed

Er zijn nog meer woorden afkomstig uit het Engels die eenzelfde uitleg krijgen zoals hierboven vermeld bij relaxt of relaxed. Enkele voorbeelden hiervan zijn: unplugged, pissed, sportminded, oversized, not amused, etc. Vind je dit soort taalkwesties lastig en heb je er vaker vragen over, stel ze gerust aan De Schrijfdokter. Ook voor een scherpe offerte kun je ons benaderen. Doe dit dan via dit offerteformulier. De Schrijfdokter volgt altijd de regels, adviezen en richtlijnen van het Genootschap Onze Taal in Den haag.

Ervan of er van

Is het nu ervan of er van?

Wat is nu eigenlijk de juiste schrijfwijze – ervan of er van? Is er een regel die mij vertelt of ik deze twee woorden nu los of aan elkaar dien te schrijven? Deze uitleg vind je ook terug in de onderstaande aanbieding van De Schrijfdokter.

Ervan of er van

Naast het woord ervan bestaan er nog meer van dit soort woorden. Bijvoorbeeld ermee, eraan, hiermee, waarmee, daarvoor, waarvoor, ervoor, daarvan, etc. In nagenoeg alle gevallen moeten deze woorden als één woord geschreven worden.  Deze aaneengeschreven combinaties van woorden verwijzen dan ook direct naar de context van de zin. Bijvoorbeeld:

    • Van de gemaakte blunders zal hij wel leren. Hij leert hiervan.
    • Naar wat zitten we nu te kijken? Waarnaar kijken we?
    • Vader kijkt naar het spelen van zijn dochter. Hij kijkt ernaar.
    • De juffrouw keek wel op van het vreemde gedrag van veel leerlingen. Daarvan keek ze op (of: Daar keek ze van op).

In bovenstaande opsomming mag je de woorden dus aan elkaar schrijven, omdat het voorzetsel geen vast onderdeel is van een werkwoord. We geven ter verduidelijking nog een paar voorbeelden van correcte zinnen:

  1. Hij geniet ervan.
  2. Wat zouden zij ervan afweten?
  3. Zij gingen ervan uit.
  4. Soms hangt het ervan af.

In onderstaande zinnen wordt er van los van elkaar geschreven, maar dit is niet foutief. Maar het heeft hier dan ook een andere betekenis.

  1. Zij genieten er van de mooiste pracht en praal.
  2. Hoeveel gaat er van de prijs af?

Uitzonderingen

ervan of er vanOp zich lijkt bovenstaande heel duidelijk. Toch zul je in de praktijk zaken tegenkomen die je weer aan het twijfelen brengen. Dan kan gebeuren door onder meer de volgende gevallen: Wat zit er achter de manier waarop hij zich gedraagt?Achter de manier is een op zichzelf staande uitdrukking. Daaraan mag niets worden toegevoegd. Het is dus onmogelijk om in dit geval er en achter aan elkaar te schrijven. Echter, gebruik je Wat zit erachter?, dan mag het weer wel aan elkaar. Is de wedstrijd tussen Ajax en Feyenoord al begonnen? Wie staat er voor? – Het moge duidelijk zijn dat ook in dit geval er en voor los van elkaar moeten worden geschreven.

Wil je meer informatie over dit onderwerp, kijk dan op de site van het Genootschap Onze Taal.