Categoriearchief: group3

Goedemorgen of goedenmorgen

Welke variant is correct?

Gaan we voor goedemorgen of goedenmorgen? Ofwel: wanneer dien ik bij dit woord een tussen-n te schrijven en wanneer niet? Voor het beantwoorden van die vraag is het eerst belangrijk om te begrijpen waar die n überhaupt vandaan komt. Lees verder onder de aanbieding van De Schrijfdokter…

Goedemorgen of goedenmorgen – naamvallen

Er was een tijd dat in het Nederlands nog sprake was van naamvallen. Een van de overblijfselen daarvan is nog de ’s in ’s avonds. Ook de tussen-n in goedenavond komt daaruit voort. Oorspronkelijk werden dus alle woorden in deze categorie met een extra n geschreven: goedendag, goedenmiddag, etc. In de loop van de tijd is de n echter weggevallen in de spelling van deze woorden.

Waarom geen tussen-n

Dit heeft ermee te maken dat in veel van de woorden de n niet hoorbaar was. Of je nou goedennacht schrijft of goedenacht, het klinkt hetzelfde. Goedenavond en goedendag vormen uitzonderingen op die regel. Door de n in goedenavond kun je het woord zelfs beter uitspreken. Als er een woord volgt dat met een d begint, vorm je zelfs al bijna automatisch een n-klank met je mond. Je tong ligt dan namelijk tegen je tanden en daardoor komt de n bijna vanzelf. Daarom is het dus goedendag. Dit komt ook in andere woorden en uitdrukkingen voor. Kijk bijvoorbeeld eens naar op den duur.

goedemorgen of goedenmorgen

Heb je vaker problemen met bepaalde taalkwesties? Mail deze dan gerust naar De Schrijfdokter. Je krijgt dan binnen 24 uur een reactie van ons. Dat geldt ook voor het opvragen van een passende en scherpe offerte. Gelieve hiervoor ons offerteformulier te gebruiken. Ook dan laten we je binnen een dag weten wat de kosten zullen zijn voor jouw opdracht. De Schrijfdokter hanteert te allen tijde de regels, richtlijnen en adviezen van het Genootschap Onze Taal in Den Haag. Deze organisatie is leidend als het gaat om de Nederlandse taal.

In gedachte of gedachten

Wanneer welke variant

Iedereen discussieert weleens met iemand over bepaalde onderwerpen. Maar wissel je dan van gedachte of gedachten? Hier is maar één correct antwoord: je wisselt van gedachten. Het gaat in dat soort situaties namelijk over het verwoorden van meerdere ideeën, meer dan één gedachte.

Gedachte of gedachten – enkelvoud/meervoud

Zou je het enkelvoud gebruiken, dan roept het hele andere situaties op. Het lijkt dan op het wisselen van een fiets of van een jas. In die gevallen wordt er iets fysiek overgedragen naar een ander, vindt er een daadwerkelijke uitwisseling plaats. Het wisselen in van gedachten wisselen heeft een andere betekenis.

Natuurlijk zijn er ook genoeg andere uitdrukkingen met gedachte(n) te bedenken. In die gevallen kun je vaak beide vormen door elkaar gebruiken. Toch komt ook daar het meervoud het meest voor:

  • Jij zult voor altijd in mijn gedachte(n) blijven.
  • Marijke had een leuke verrassing in gedachte(n).
  • Naar mijn gedachte(n) was dat totaal onverantwoord!
  • De treinpassagier was zo diep in gedachte(n) dat hij de conducteur niet hoorde.
  • Mijn opmerking deed hem van gedachte(n) veranderen.
  • Toen Steffi begon aan haar nieuwe baan nam ze goed in gedachte(n) wat ze wilde bereiken.

gedachte of gedachten

Weet je het even niet?

Twijfel je vaker over taalkwesties zoals gedachte of gedachten? Leg ze dan gerust voor aan de professionals van De Schrijfdokter. Binnen 24 uur krijg je dan van ons een reactie in je mailbox. Ook voor het opvragen van een offerte mag je ons benaderen. Gebruik dan hiervoor ons offerteformulier. De Schrijfdokter hanteert altijd de regels, richtlijnen en adviezen van het Genootschap Onze Taal in Den Haag.

HAVO of havo

Is het HAVO of havo?

Weet jij wat de juiste schrijfwijze is? HAVO of havo? Of is het misschien wel h.a.v.o.? We gaan het je vertellen. Als we het hebben over bepaalde schooltypen gebruiken we altijd kleine letters. En ook de punten na de afzonderlijke letters zijn doorgaans verboden. Deze uitleg vind je overigens ook terug in de onderstaande aanbieding van De Schrijfdokter.

Enkele voorbeelden

  • “Mijn dochter van twaalf is een typisch havo-klantje.”
  • “Na alle proefwerken is gebleken dat hij het vwo-niveau goed aankan.”

Over welk onderwijstype je het ook hebt, de kleine letter blijft. Dat geldt dus ook voor de volgende onderwijsvormen: mavo, atheneum, lyceum, universiteit, etc. Ook als je de genoemde onderwijstypen in zijn geheel uitschrijft, schrijf je alleen kleine letters. We geven een voorbeeld:

  • “Als het gaat om voorbereidend wetenschappelijk onderwijs liggen de eisen tamelijk hoog.”
  • “Op deze openbare scholengemeenschap is er ook ruimte voor het montessorionderwijs.”

Hieronder staan nog een aantal andere onderwijstypen die allemaal met een kleine letter worden geschreven: basisschool, pabo, roc, mbo, bso, moedermavo, hoger onderwijs, lager onderwijs, primair onderwijs, secundair onderwijs, kunstacademie, jenaplan, daltonschool, bijzonder onderwijs, lts, etc. 

HAVO of havo

Wanneer gebruik ik een punt

Soms is het gebruik van punten bij het schrijven van onderwijstypen wel handig. Noodzakelijk is het echter niet. Maar soms kan het tot verwarring leiden als je de punten niet gebruikt. Hier zie je dat de afwezigheid van de punten stof tot nadenken geeft. Kijk zelf maar wat er in de tweede zin gebeurt:

  • “Het algemeen secundair onderwijs is van een behoorlijk niveau.”
  • “Het aso is van een behoorlijk niveau.”

HAVO of havo – uitzondering

In slechts één geval mogen we een hoofdletter schrijven als we het hebben over een onderwijstype. Dat mag alleen in een titel van een school, bijvoorbeeld: Gymnasium Voorburg, Universiteit Antwerpen, Hogeschool van Amsterdam, etc. Heb je vaker problemen met bepaalde taalkwesties? Benader ons dan gerust met je vraag. Ook voor offerte mag je contact met ons opnemen. De Schrijfdokter volgt altijd de richtlijnen en adviezen van het Genootschap Onze Taal in Den Haag.

Naar aanleiding van of na aanleiding van

Welke variant is correct?

Te vaak zien we een verkeerde spelling van de uitspraak Naar aanleiding van. Is dat erg? Ja, eigenlijk wel. Want als je bijvoorbeeld ondernemer bent en je schrijft in je zakelijke correspondentie regelmatig woorden foutief, dan maak je natuurlijk geen goede indruk bij je (potentiële) klanten. De juiste schrijfwijze is dus naar aanleiding van. Deze uitleg vind je ook terug in de onderstaande aanbieding van De Schrijfdokter.

Naar aanleiding van – waarom is het zo lastig?

Soms wordt beweerd dat beide varianten correct zijn. Dat is absoluut niet het geval. Er is maar één juiste schrijfwijze. Toch schrijven we het vaak niet goed. Hoe kan dat nou? Veelal heeft het te maken met ‘wat je hoort’ in het dagelijkse leven. Als we spreken van naar aanleiding van, horen we nauwelijks dat we naar zeggen. Dus denken we al gauw dat na het correcte woord is. Maar er zijn meer redenen dat we de foutieve versie gebruiken.

naar aanleiding van

Als we bijvoorbeeld kijken naar de woorden Na verloop van tijd, dan denken we al gauw dat Naar aanleiding van eenzelfde soort combinatie van woorden is. Maar dat is dus niet geval. Na na verloop van tijd verwacht je een vervolgactie in de zin van: na dat ene moment gaat er iets gebeuren of heeft er iets plaatsgevonden. En dat is juist.

Maar dat speelt bij naar aanleiding van helemaal niet. Al lijkt het er misschien wel op, het is echter niet het geval. De woorden na en naar zijn overigens nauw aan elkaar verwant. Maar voor een uitleg moeten we enkele eeuwen terug. Lange tijd waren beide woorden synoniemen. Dus ergens is het ook niet vreemd dat we naar aanleiding van nog steeds weleens foutief opschrijven. Na het jaar 1500 kwam er pas echt een wezenlijk verschil tussen beide varianten.

Heb je vaker bepaalde taalvragen? Stel ze gerust aan De Schrijfdokter. Ook voor een offerte mag je ons natuurlijk benaderen. Wij houden ons aan de taalregels en richtlijnen van het Genootschap Onze Taal in Den Haag.

Gebeurt of gebeurd

Is het gebeurt of gebeurd?

Het blijft een lastige kwestie. Is het gebeurt of gebeurd? De Nederlandse taal is nu eenmaal niet eenvoudig. En zeker ook niet logisch. Maar wanneer schrijf ik nou een ‘gebeurt’ en wanneer schrijf ik ‘gebeurd’? Deze uitleg lees je ook in de onderstaande aanbieding van De Schrijfdokter.

Gebeurt

Als eerst behandelen we de vorm ‘gebeurt’. Wanneer gebruiken we deze variant? We nemen de volgende voorbeeldzin: “Druk op de Entertoets en kijk wat er gebeurt.” Om te weten waarom we hier ‘gebeurt’ moeten schrijven, gaan we de zin ontleden. ‘Gebeurt’ is in deze zin een persoonsvorm en ‘wat’ is het onderwerp. Dat betekent dat we in dit geval een ‘t’ moeten toevoegen aan de stam ( gebeur + t = gebeurt). Meerdere voorbeelden van deze vorm:

    • Waarom gebeurt dat ons nu weer?
    • Wat gebeurt er als ik op de alarmknop druk?
    • Wat er ook gebeurt, altijd blijven lachen.
    • Wel uitkijken! Anders gebeurt er nog iets met je.

Gebeurd

Omdat we niet goed het verschil horen tussen de ‘d’ en de ‘t’ ontbreekt voor velen de logica. In veel gevallen schrijven we ‘gebeurd’ met een ‘d’. In dat geval spreken we van een voltooid deelwoord van het werkwoord ‘gebeuren’. Mogelijke opties zijn: er is gebeurd, er was gebeurd, het zou gebeurd kunnen zijn.

gebeurd of gebeurt

Een voorbeeldzin: “De update van dat programma is een uur geleden al gebeurd.” Omdat we hier spreken van een voltooid deelwoord, dient het betreffende woord met een ‘d’ geschreven te worden. Als ‘gebeurd’ op deze wijze in een zin staat vermeld, dan is er nagenoeg altijd nog een ander werkwoord in de zin aanwezig. Nog meer voorbeelden van de vorm ‘gebeurd’:

  • Kijk naar je beeldscherm en zie wat er is gebeurd!
  • Wat zou er toch gebeurd kunnen zijn met die mevrouw uit die straat verderop?
  • Hoe kan het in hemelsnaam zo gebeurd zijn?
  • Wat gebeurd is, is gebeurd.

Wil je graag meer informatie over dit onderwerp. kijk dan op de site van het Genootschap Onze Taal.